در تشنّج مرى به اين مرى عارض مىشود تشنّج و گاهى همين تشنج سبب ضيق مرى مىگردد و سبب اين تشنج بسيار است گفته‌اند ممكن است ذاتى باشد و يا عرض بر مرض ديگرى باشد مانند ماليخوليا و اختناق رحم و كزاز و يا از خوردن سمومات و غيره عارض گردد و يا از ضربه و سقطه ظاهر شود و گاهى دفعة در بين غذا خوردن پيدا شود و دفع شود و علامت اين اين است كه دفعة در بين غذا خوردن عارض شده و غذا را برگرداند و گاهى متوقف مىگردد و بعد از مدّتى بر طرف خواهد شد و علامت تشنّجى كه متوقف مىكرد اين است كه غذا پائين نمىرود و غذاهاى جامده و بعضى مايعات را نمىتوانند فرودهند و گفته‌اند حالت ثابتى ندارد و علامت مشخصه اين مرض همين است كه دفعة عارض شده و به خودى خود بر طرف مىگردد و اين را از امراض عصبانى گفته‌اند چنانچه قدماء فرموده‌اند در مرض تشنج ؟ ؟ ؟ در علاج تشنّج مرى نوشته‌اند اطباء جديده علاج اين مرض تشنج در مرى حقنة كردن و ادويه مخدّره مخدرّه استعمال نمودن و در موقعى كه مريض احساس بآمدن تشنج مىنمايد بايد يك گيلاس آب يخ بنوشد و ميلى آلوده كند به بلادانه و از راه دهن داخل مرى كند و بمالند آنجا كه تشنّج عارض شده و سنبل الطيب و برمورد پطاس و كلرال هيدراته نافع است در اين مرض و علاج واقعى همان كه گذشت در گفتار قدماء